image

ฝึกวินัยลูกใช้หน้าจอ

17 ต.ค. 63 เวลา 10.00 น.
Share

คลินิกวัยรุ่นตอนนี้มีปัญหาเด็กติดหน้าจอเยอะขึ้นมาก ๆ สิ่งที่หมอได้ยินเสมอ ๆ จากพ่อแม่

 

“ก็เค้าไม่ยอมเลิกอะครับ ร้องจะเล่นตลอดเลย” ...คุณพ่อของเด็ก 5 ขวบที่ลูกเล่นหน้าจอทั้งวัน

“พอบอกให้เลิก ก็อาละวาดโวยวาย คนในบ้านก็ต้องยอม” ...คุณตาของเด็กชายวัย 10 ขวบ

“แม่ก็บอกเค้าแล้วว่าให้เล่นให้น้อยๆ แต่ก็เล่นทั้งวัน งานบ้านให้ทำก็ไม่ทำ” ...คุณแม่ของวัยรุ่นอายุ 14

 

"ผู้ใหญ่" มักเข้าใจว่าการฝึกวินัย เป็นเรื่องที่เด็กและวัยรุ่น ควรจะ “กำกับได้ด้วยตัวเอง” แต่พอไม่ทำ... เราก็ “ทำอะไรไม่ได้” สมองของเด็ก เป็นสมองที่ทำอะไรตามความสุข ความสนุก และตาม “ความอยาก” สมองส่วนหน้าที่เป็น สมองส่วนคิดเป็นเหตุเป็นผลยังพัฒนาได้ไม่ดี “วินัยจึงไม่ใช่เรื่องของเด็ก ๆ ” ที่จะควบคุมตัวเองให้ได้ดังใจพ่อแม่

 

วินัยจึง “เป็นเรื่องของผู้ใหญ่”

ที่ต้องช่วยเด็ก ๆ เพื่อให้พวกเค้าควบคุมตัวเองได้ ทำในสิ่งที่ควรทำ และไม่ทำในสิ่งที่ไม่ควร อย่าโยนภาระ ไปให้เด็กๆ เพื่อจะพบว่า “แล้วเราก็ทำอะไรไม่ได้” เพราะสุดท้าย ผลกระทบร้ายๆ ก็จะตกอยู่ที่ลูก

วินัยเชิงบวก คือ วินัยที่ฝึกโดยไม่ต้องใช้การบ่นซ้ำ ๆ แต่เป็นวินัยที่ฝึกได้ด้วยวิธี “kind but firm” ไม่พูดเยอะ แต่ลงมือทำจริง

 

วินัยการใช้หน้าจอ

ฝึกโดยการตั้งกติกา แล้วจริงจังตามกติกาที่ “เรา” ร่วมตกลงกันไว้

 

1. ฝึกให้เด็กวางแผนออกมาเป็นตารางเวลา

ในแต่ละวัน จะทำอะไร ? ตอนไหน ? อย่างไร ?

 

2. ถ้าจะดี การบ้าน งานบ้าน ควรมาก่อน

จึงจะสามารถเล่นหน้าจอได้ (ฝึก EF ลำบากก่อน สบายที่หลัง)

 

3. การเล่นหน้าจอต้องอยู่ในเวลาที่ “เรา” ตกลงกันไว้

(สร้างกติกาติดไว้ชัดๆ ข้างฝาบ้าน)

 

4. เปิดโอกาสให้ลูกควบคุมตัวเองก่อน

ให้ลูกฝึกตั้งเวลาในอุปกรณ์ และปิดหน้าจอเมื่อหมดเวลาด้วยตนเอง

 

5. ไม่ฝึกวินัยด้วยการบ่น

แต่ฝึกวินัยด้วยความจริงจังของพ่อแม่ “หมดเวลาแล้วจ้ะ แม่อนุโลมให้ดูจนจบคลิปแล้ว ลูกจะปิดเองหรือจะให้แม่ปิด”

 

6. ลูกกำกับตัวเองไม่ได้ ให้ดูว่าเกิดจากอะไร

คุยกับลูกเรื่องทางแก้ไข ถ้าเป็นจากมีอาการติดมากเกินไปควบคุมตัวเองไม่ได้ ให้หยุดพักก่อน

 

7. หยุดพักพรุ่งนี้ วันต่อไปให้มีโอกาสเริ่มใหม่

(อย่าเก็บยาว อย่าเอาแต่ใจเราเอง)

 

8. ลูกร้องไห้เพราะไม่ได้สิ่งที่ต้องการ

ก็แค่แสดงความเข้าใจ เห็นใจความไม่ได้ดังใจนั้น “เห็นใจ... แต่ไม่ตามใจ” 

 

9. ลูกหงุดหงิด อาละวาด ให้แสดงความเข้าใจ รอลูกสงบ

แต่บอกว่าดูเหมือนลูกติดจนคุมตัวเองไม่ได้ เราอาจจะต้องพักจากหน้าจอก่อน แล้วทำจริง

 

10. ชื่นชม “คุณสมบัติที่ดี” ทุกครั้งที่ลูกทำได้ดี

“หนูเป็นเด็กที่รักษากติกาที่เราตกลงกันไว้ดีมากเลย แม่ชื่นใจมาก”

 

11. มีกิจกรรมอื่นทดแทนหน้าจอ

ที่ลูกจะได้มีความสุข หรือสนุกไปกับพ่อแม่

 

12. อย่าเชื่อว่าไม่มีหน้าจอลูกจะเบื่อแล้วอยู่ไม่ได้

เวลาไม่มีอะไร เด็กมีความคิดสร้างสรรค์จากการ “เบื่อ” เสมอ

 

"เด็ก" เรียนรู้ด้วยการทดสอบพ่อแม่เสมอ ถ้าอะไรที่ทำแล้วพบว่าควบคุมพ่อแม่ได้ ทำให้พ่อแม่จัดการไม่ได้ เด็กจะใช้วิธีนั้นซ้ำ ๆ การใช้วิธี “ใจดีแต่จริงจัง” (kind but firm) จึงเพื่อการฝึกวินัย... ที่ไม่ใช่รอการคิดได้ของเด็ก ๆ เพราะวินัยเป็นเรื่องของพ่อแม่

 

บทความโดย

พญ.จิราภรณ์ อรุณากูร กุมารแพทย์เวชศาสตร์วัยรุ่น เจ้าของแฟนเพจเลี้ยงลูกนอกบ้าน

แท็ก : เลี้ยงลูกเชิงบวก , ลูกติดหน้าจอ , หมอโอ๋ , ครอบครัว , พ่อแม่ , เลี้ยงลูก
Share