image

ตุ๊กตาเน่าที่รัก

09 ก.พ. 64 เวลา 09.00 น.
Share

สิ่งที่ผู้ใหญ่ควรรู้เกี่ยวกับ “ตุ๊กตาเน่า” ของเด็กๆ 

 

“ตุ๊กตาตัวแรกที่พ่อแม่หรือผู้ใหญ่มอบให้ คือ ตัวแทนของความรัก”

สำหรับเด็กๆ แล้ว ตุ๊กตาตัวแรกที่ได้รับจากพ่อแม่ อาจจะไม่ใช่แค่เพียงตุ๊กตาผ้าธรรมดา

แต่ตุ๊กตาตัวนั้น คือ “ตัวแทนความรักจากพ่อแม่ที่มอบให้พวกเขาในวัยเยาว์”

ตุ๊กตาตัวนั้นมักจะอยู่เคียงข้างคอยดูแลและมอบความอบอุ่นให้กับเด็กๆ ตลอดเวลา

 

ด้วยเหตุนี้ เด็กๆ ที่มีตุ๊กตาเน่า หรือ ผ้าเน่า หมอนเน่า และของเน่าต่างๆ เหล่านี้จึงรักและหวงแหนสิ่งเหล่านั้นมาก

 

โดนัลด์ วูดส์ วินนิคอตต์ (2002) เป็นผู้เริ่มใช้คำว่า "วัตถุเปลี่ยนผ่าน (Transitional Object)” ในการเรียก “ผ้าเน่า ตุ๊กตาเน่า หมอนเน่า”  เพราะว่าสิ่งเหล่านี้เองที่สามารถช่วยให้เด็กๆ เปลี่ยนผ่านจากสภาวะเป็นหนึ่งเดียวกับแม่ของเขาไปสู่การรับรู้ว่า “ตัวเขา” และ “แม่” เป็นคนละคนกัน

สิ่งของเหล่านี้เป็นตัวแทนของแม่ จึงทำให้เด็กๆ รู้สึกปลอดภัยเมื่อแม่ไม่สามารถอยู่กับเขาบางเวลา เช่น เวลาที่นอน ถ้าเขามีสิ่งเหล่านี้ในอ้อมกอด ก็เหมือนมีแม่อยู่ใกล้ๆ เขา

 

ดังนั้น ผู้ใหญ่อย่าแอบนำสิ่งเหล่านี้ไปทิ้ง จนกว่าเด็กๆ จะพร้อมปล่อยมือจากสิ่งเหล่านี้ด้วยตัวเขาเอง 

สิ่งที่ผู้ใหญ่สามารถทำได้ คือ การกำหนดกติกาในการพาตุ๊กตาไปที่ใดได้บ้าง และสอนให้เด็กๆ ดูแลรับผิดชอบตุ๊กตาของตัวอย่างไร เพื่อให้ตุ๊กตาของพวกเขาไม่ทำให้ตัวเองหรือผู้อื่นเดือดร้อน

 

***

 

“ตุ๊กตาที่เก่าลง คือ ตัวแทนของการเติบโต”

เด็กๆ ผูกพันกับตุ๊กตา เพราะตุ๊กตาอยู่ทุกช่วงเวลาในชีวิตของพวกเขา

ทำให้วันหนึ่งเมื่อเด็กๆ เติบโตขึ้น ในขณะที่ตุ๊กตาของพวกเขาเก่าลง

เด็กๆ จึงรู้สึกกลัวว่า ตุ๊กตาจะเป็นอะไร จึงพยายามรักษาตุ๊กตานั้นไว้อย่างดีที่สุด ไม่ให้ผู้ใหญ่นำมันไปทิ้ง เพื่อที่จะให้ตุ๊กตาอยู่กับพวกเขานานกว่านี้อีกหน่อย จนกว่าวันที่เด็กๆ จะพร้อมที่จะเติบโตต่อไป โดยไม่ต้องมีตุ๊กตาอีกต่อไป 

 

สำหรับผู้ใหญ่หลายคน เราอาจจะเคยมีตุ๊กตา ของเล่น ผ้าผืนแรกในชีวิตที่เรารักมากๆ แต่ในวันหนึ่งที่สิ่งเหล่านั้นเก่าลงเกินกว่าจะเก็บเอาไว้ เราก็ทำได้เพียงเก็บความทรงจำเอาไว้กับเราต่อไปให้นานที่สุด และเติบโตไปข้างหน้าเพื่อเป็นผู้ใหญ่ต่อไป

 

***

 

“ตุ๊กตาสามารถสอนให้เด็กๆ อ่อนโยน และเห็นอกเห็นใจผู้อื่น”

ในวันที่เด็กๆ ยังไม่ได้ไปโรงเรียนและได้เล่นกับเด็กคนอื่นๆ ตุ๊กตาอาจจะเป็นเพื่อนคนเดียวของพวกเขา

เด็กๆ มักจะนอนกอดตุ๊กตาตัวนั้นเสมอ และมักจะพาตุ๊กตาตัวนั้นไปในทุกๆ ที่ 

เวลาที่เด็กๆ คุยและเล่นกับตุ๊กตาของพวกเขา เด็กๆ ต้องคิดและจินตนาการไปด้วยว่า ตุ๊กตาคิดอะไรอยู่ และจะพูดตอบเขาอย่างไร ซึ่งการเล่นเช่นนี้เป็นเสมือนการจำลองสถานการณ์ที่เด็กๆ จะได้ฝึกเข้าใจผู้อื่น 

ตุ๊กตาจึงสอนให้เด็กๆ มีความเห็นอกเห็นใจ และค่อยๆ ลดการเอาตัวเองเป็นศูนย์กลางลง เพื่อจะได้เติบโตขึ้นไปสู่วัยต่อไป

 

***

 

สุดท้าย

วันหนึ่งที่เด็กๆ โตเป็นผู้ใหญ่ พวกเขาอาจจะจำไม่ได้แล้วว่าตุ๊กตาตัวแรกของเขาหน้าตาเป็นอย่างไร แต่พวกเขาจะยังคงจดจำช่วงเวลาแห่งความอบอุ่นได้เสมอ ทั้งกลิ่นอายของวัยเยาว์ และสัมผัสแห่งรักจากพ่อแม่ และตุ๊กตาเพื่อนรักของเขา

 

เชื่อไหมว่า "เราทุกคนล้วนมีกลิ่น รสสัมผัส ที่สามารถพาเราย้อนกลับไปในวันที่เราเป็นเด็กได้" 

 

 

อ้างอิง

Wilson, A, & Robinson, N M (2002) Transitional objects and transitional phenomena Editors-in-Chief

 

บทความโดย

เมริษา ยอดมณฑป นักจิตวิทยาเด็กและครอบครัว เจ้าของแฟนเพจตามใจนักจิตวิทยา